Het was nu zaak de tijd tot een uur of tien, als Betty en Alexandra wel zouden zijn vertrokken, te overbruggen. Op het werk lag er inderdaad een rapport te wachten, maar Anne voelde zich leeg en uitgeknepen en dat hield haar van haar bureau weg.
Ze toetste Angela's nummer in en was zich ervan bewust dat de paar mensen die op het terras zaten, geamuseerd naar haar keken. Ze ging even zitten, maar ze sprong al snel weer op.
"Hallo?", de stem van Angela, voorzichtig, bang, dat één van haar gedumpte minnaars belde,
"Anne hier, kan ik even langskomen?"
"Wat klink je gespannen..". Een harde bonk, alsof er iets viel.
"Ben ik ook. Wat was dat?"
"Oh niets, sorry, An, ik heb bezoek". Nu een gedempt lachen op de achtergrond.
"Zo? Alweer? Hij is toch al wel uit de luiers, hoop ik. Luister Angela, ik zit ergens mee."
"Henriëtte zeker weer". Anne had de laatste jaren zo vaak bij Angela aangeklopt, dat die wel zo ongeveer wist, wat ze kon verwachten.
"Ja, wie anders?"
"Dat is nu juist wat er aan schort. Zat je maar eens met iemand anders. Ik heb het al zo vaak gezegd: neem een minnaar!"
"Je weet hoe ik daar over denk. Ik kan haar niet laten vallen, niet nu.."
"Wanneer dan wel? Heeft hij, oh nee, sorry, zij, jou dan niet allang laten vallen? Jezus Christus, mens, straks gaat z'n zakie eraf. Wat blijft er dan voor jou over?"
"Ze blijft volledig functioneren, ook seksueel, dat is wat ze vertelden", begon Anne, even vergetend tegen we ze het had.
"Ach, hou toch op! Als je een vrouw wilt, neem er dan één met een echte kut!"
"Angela! Jij denkt echt maar aan één ding"
"Juist aan veel lekkere dingen. Zou jij ook moeten doen. Maar vertel op, meid, wat zit je dwars?"
"Henriëtte en ik zijn uitgenodigd voor de Nicole Herbert-show..", begon Anne.
"Wat? Geweldig! Je wordt een ster! Voor de televisie, nou, nou, je hebt al heel wat bereikt."
"Maar het punt is: ik wil niet. Niet nog een keer al die vragen beantwoorden, van hoe dat nou allemaal was voor mij en hoe ik mijn huwelijk nou zie. Ik heb er genoeg van. En dan ook nog uitgerekend bij Nicole.. Zie je het voor je? Die begrijpende blik, dat doorvragen naar de smeuïge details."
"Heerlijk toch? Buit het uit, vertel alles wat je op je hart hebt."
"Ik zou haar nooit afvallen, zeker niet met publiek erbij.", zei Anne afgemeten.
"Ja, ik weet het, zo trouw als een slavin aan een touw ben jij. Jammer. Kan ik niet gaan in jouw plaats?" Angela lachte luid, "Oh nee, dat zou Henriëtte niet goedvinden". Angela had haar mening tegenover Henriëtte nooit onder stoelen of banken gestoken en gewoon gezegd dat ze dacht dat ze gek was, om zich vrijwillig te laten verminken. Henriëtte negeerde haar tegenwoordig, als ze op bezoek kwam.
Door Angela's nuchtere benadering verdween Anne's gevoel van beklemming enigszins naar de achtergrond.
"Ondertussen zit ik er maar mee. Ik ga daar echt niet zitten in die studio."
"Dan doe je het niet. Maar ik neem aan dat het het oude probleem is: hoe vertel ik het Henriëtte?"
"Je weet niet in wat voor toestand ik terechtkom"
"Oh ja, dat weet ik heel goed. Weet je nog die keer dat ik tegen Henriëtte zei dat een beetje vrouw aan één man niet genoeg kon hebben? Hoe furieus ze werd. Hoe ze een heel college gaf over de zin van een relatie en hogere gevoelens die een mens ook had? Dat ze niet ophield voordat ik de deur uitvluchtte? Ja, die Henriëtte van jou is er eentje. In het opzicht van gelijk halen is ze erg op Henk blijven lijken. Nou, hou je taai, meid, ik moet nu ophangen, want mijn bezoek wordt ongeduldig. Weet je wat? Als het fout loopt, bel me vannacht even. Dat kan wel, want dan slaapt die schat hier wel."
"Dank je", zei Anne en hing op. Ze keek op haar horloge. Nog een uur of vier door te brengen.

Ze besloot een bezoek aan haar moeder te brengen. Dan had ze tenminste ook nog een goede daad verricht, vandaag. In het park gaf ze Davey te eten van het blik, dat ze die ochtend voor de zekerheid in haar tas had gestoken. Ze keek naar de jonge mensen die voorbijliepen, vrolijk, lachend, levendig. Ze kon zich de tijd niet heugen dat ze ook zo onbezorgd kon wandelen en gewoon blij kon zijn met het mooie weer. Alles draaide tegenwoordig om Henriëtte, die beroepstransseksueel was geworden. Ze zat halve dagen aan de SOS-lijn, ze begeleidde mensen, die aan hun genderidentiteit twijfelden naar hun eerste gesprek bij het universiteitsziekenhuis, ze zat nachtenlang bemoedigende raadgevingen te schrijven in internetnieuwsgroepen. Transseksualiteit was het enige onderwerp van de schaarse gesprekken die ze nog hadden.

Voordat ze de sleutel in het slot stak, veegde ze eerst Davey's pootjes. Haar moeder was bang voor vuile pootafdrukken op de vloerbedekking. Ze zat op haar stoel voor de televisie, waaruit luid een soapdialoog klonk. "Hoe is het?", vroeg Anne.
"Slecht", antwoordde haar moeder, "Pijn in mijn benen en pijn in mijn rug. En de dokter doet er niks aan. Wat heb je aan die dokters, tegenwoordig. Alles moet je zelf uitzoeken."
Anne ging koffie zetten. Haar moeder zette haar klaagzang op luidere toon voort zodat ze er in de keuken niets van hoefde te missen.
"En de buren, die doen niks dan herrie maken, en groeten, ho maar. Jij bent anders ook heel lang niet geweest. Hoe is het met Henk?"
 "Henriëtte", corrigeerde Anne. Ze kwam terug in de kamer met een kop koffie voor haarzelf en een beker chocolademelk voor haar moeder, die hartkloppingen kreeg van koffie, ook van cafeïnevrije.
"Henriëtte, Henriëtte", mopperde ze "Wat een onzin. Voor mij blijft hij een kerel, al trekt ie nog zo graag een jurk aan."
"Henriëtte is een vrouw. Volgende maand wordt ze geopereerd, het is de laatste."
Haar moeder keek haar geschrokken aan. "Wordt ie geopereerd? Wat heeft ie dan?". Anne zuchtte. Ze had haar moeder van alle stappen in de transformatie van Henriëtte van man naar vrouw op de hoogte gesteld, maar iedere keer als het onderwerp ter sprake kwam, bleek ze er weer niets van te begrijpen.
"Zijn penis wordt verwijderd", zei ze bot en ze verbaasde zich over dat "zijn".
"Oh jee, kanker zeker! In het bejaardenhuis, bij Til van de overkant, zat ook zo'n man die kanker aan z'n piel had. Dat komt heel vaak voor tegenwoordig."
"Nee, ma, het is geen kanker. Het is de laatste stap. Daarna is Henriëtte ook lichamelijk volledig vrouw." "Hmm", deed haar moeder en richtte zich weer op het beeldscherm.
Anne keek naar de bewegende beelden en dacht aan Henriëtte, voorheen Henk. Toen hij aan de Real Life Test begon, op advies van de psychiater, en dus fulltime Henriëtte werd, had hij gezegd: "Van nu af hebben we gewoon een lesbische relatie. Is het niet enig?". Ze had zich uit de omhelzing teruggetrokken en die gedachte naar de achtergrond gedrongen. Henk was immers degene die veranderd was, zij niet.
De jaren die erop volgden, hadden veel van haar gevergd. Ze had Henriëtte proberen te begrijpen, maar kon zich niet voorstellen hoe het moest zijn om je vrouw te voelen, of man. Ze had er genoeg haar best voor gedaan. Ze ging weleens naakt voor de spiegel staan en bekeek zichzelf dan. Ze zag onregelmatige vormen, teveel en te weelderig volgens de heersende normen. Maar het beeld was vertrouwd, het lijf was van haar en ze voelde zich erin thuis. Ze stelde zich voor dat datzelfde lichaam hoekiger was, en hariger, dat ze een penis had. Ze had niet het idee dat dat veel zou uitmaken. Toen ze dat Henriëtte vertelde, had die haar geïrriteerd aangekeken. Er was iets neerbuigends in haar stem, toen ze zei: "Ik voel het nu eenmaal zo. Als je het niet begrijpt, kan ik je het niet uitleggen. Je moet het aanvaarden." Ze had beslist gesproken en leek Anne geen keuze te laten. Het was zo verwarrend geweest, die begintijd. Ze wilde Henk niet kwijt, maar had moeite met het aanvaarden van Henriëtte, die leed aan de reacties uit de omgeving op haar nieuwe identiteit, die ingrijpende operaties onderging en daar slecht van genas. Anne's zorg en aandacht was voortdurend nodig en naarmate zij daar meer in opging, groeide haar nauwelijks aan de oppervlakte gerakend protest. De psychiater had haar aangeraden individuele gesprekken te beginnen, los van de systeemsessies van het universiteitsziekenhuis, die bedoeld waren om de omgeving van de transseksueel zoveel mogelijk intact te laten. Zo was ze bij Ton terechtgekomen, een therapeute, die Angela haar had aangeraden. Die drukte haar vanaf de eerste keer op het hart voor zichzelf te kiezen. Als dat niet kon met Henriëtte, dan moest het maar zonder haar. De helft van de tijd, of misschien nog wel meer, wist Anne niet  wat ze zelf wilde, waarvoor ze zou moeten kiezen.
Haar moeder was in slaap gevallen. Haar hoofd lag opzij tegen de stoelleuning en ze snurkte luid. Anne zette de televisie uit en schudde haar voorzichtig wakker. Haar moeder ontwaakte, en knipperde even met haar ogen. "Ik droomde over vroeger, ", zei ze. Ze glimlachte. "Waar het over ging, weet ik niet meer, maar het was wel mooi." "Je kan nu beter naar bed gaan",. Anne nam haar bij de arm en leidde haar naar de slaapkamer. Ze hielp haar met uitkleden, en dekte haar toe. Haar moeder keek haar dankbaar aan. Ze had iets van een kind, dat net is voorgelezen. "Ik kom gauw weer", zei Anne.
"Neem Henk dan mee. Die heb ik zolang niet gezien." Ze draaide zich om en sliep weer in.

In de gang kwam het gelach haar tegemoet. Het viel haar tegen dat Betty en Alexandra nog niet waren vertrokken. Met tegenzin opende ze de deur naar de kamer. Henriëtte liep op haar toe en zoende haar licht op de mond. Betty knikte vriendelijk en Alexandra, die midden in een verhandeling over gezichtsontharing was, merkte haar niet op. Ze schoof regelmatig, met een wuft gebaar, het haar van haar pruik uit haar gezicht. Haar schoenen, pumps in een zeer grote maat, had ze uitgetrokken en haar benen had ze onder haar billen gevouwen. Door haar make-up heen schemerden zwarte baardstoppels. "Ik néém het risico gewoon. Ik moet gewoon radicalere maatregelen nemen,", beweerde ze.
"Maar meid,", zei Henriëtte bezorgd, "Je gezicht gaat aan moes. Je houdt er littekens aan over".
Alexandra begon te huilen, "Ik kan er niet meer tegen om iedere keer meneer te worden genoemd, om uitgescholden te worden op straat."
Henriëtte ging naast haar zitten en sloeg een arm om haar heen. "Je moet sterk zijn, in jezelf blijven geloven, wat de mensen ook zeggen."
Betty bekeek het tweetal met een kritische blik, terwijl ze een shaggie draaide. Avonden lang had ze zitten huilen bij Henriëtte omdat ze met haar 1.90 m niet als geloofwaardige vrouw overkwam, maar de laatste tijd leek het, alsof het haar steeds minder kon schelen. Ze had haar wenkbrauwen al een tijdje niet geëpileerd en droeg weinig make-up. Haar blauwe rok leek haastig uit een confectie-rek gerukt en hing vormloos om haar benen. Ze zei: "Je moet niet zeuren, Alexandra, een vrouw word je nooit. Daar moet je je bij neerleggen. Het gaat erom dat je jezelf bent." Haar stem was diep en had niets vrouwelijks. Kennelijk was ze alle aanwijzingen van de logopediste vergeten. Henriëtte keek haar bestraffend aan.
Anne schonk zichzelf een glas wijn in en ging zitten, zich afvragend hoelang de beleefdheid het van haar vergde om in die kamer te blijven. "Oh ja, schat", zei Henriëtte, "Nicole belde vanmiddag nog. Ze belde zélf, kan je je voorstellen?" Ze wierp haar hoofd achterover en lachte kort. "Ze wilde nog een gesprek met jou hebben, om zeker te weten dat je het aankan. Ik heb een afspraak voor morgen gemaakt." Een vlammende woede stuwde tranen naar Anne's ogen. Het duurde even voordat de brok uit haar keel, die haar belette te spreken, was verdwenen.
"Waar haal je het lef vandaan?", bracht ze tenslotte uit. Betty en Alexandra keken haar geschrokken aan. Zo kenden ze Anne, die altijd vriendelijk en meelevend was, niet.
Henriëtte's ogen spuwden vuur. "En wat bedoel je daarmee?"
Anne ging staan alsof ze zich zo beter kon verweren. "Ik wil niet in die talkshow. In peins er niet over!" Haar stem sloeg over. Het was eruit, ze zette zich schrap voor Henriëtte's reactie.
"Je kan me niet laten vallen. Niet nu!" Het was geen smeekbede, maar een bevel. Alexandra zette haar benen op de grond en trok haar schoenen aan. Ze maakte echter geen aanstalten om op te stappen, maar bleef naar hen kijken. Anne zei: "Het is geen kwestie van je laten vallen. Ik wil alleen niet op televisie."
"Je schaamt je voor mij", Henriëtte keek haar kil en doordringend aan.
"Je weet heel goed dat dat niet zo is. Ik schaam me nergens voor. Het is vals om zoiets te zeggen." Weer voelde ze tranen opwellen. Ze drong ze terug. Ze wilde niet huilen waar Betty en Alexandra bij waren. Dat zij aanwezig waren, voorkwam in ieder geval dat Henriëtte haar manipulatie-technieken ging toepassen. Ze speelde dan de Verdrietige Vrouw: het hoofd gebogen, de handen gevouwen, wierp ze Anne smartelijke blikken toe, terwijl tranen in haar ogen blonken. Meestal volstond dat, want Anne was bang voor dit vertoon van zwakte. Ze wilde Henriëtte zoals ze haar kende, sterk, zelfverzekerd. Maar als het een enkele keer niet werkte, schakelde ze over op een andere tactiek. Ze somde dan Anne's tekortkomingen op: die was te weinig invoelend, had een beperkt begripsvermogen, kon niet boven zichzelf uitstijgen. Ze mocht van geluk spreken dat ze een partner had, die haar hielp haar blik op de wereld te verruimen, anders was ze niet meer geweest dan een burgervrouwtje. Anne liep dan kwaad weg en Henriëtte tot rede zou brengen.
Nu hield Henriëtte het kort "Je laat me stikken, gewoon stikken!", riep ze.
Anne besefte dat ze geen argument kon verzinnen dat Henriëtte tot rede zou kunnen brengen. Ze haalde haar schouders op, waardoor Henriëtte's woede nog toenam.
"Zie je nu wat je doet? Je weigert zelfs met me te praten!". Ze liep sluipend op Anne toe. Betty zette haar enorme lichaam tussen hen in.
"Zo gaan we dat niet doen", zei ze rustig, "Henriëtte, beheers je. Als Anne niet wil, dan wil ze niet". Ze pakte haar bij de arm, maar Henriëtte rukte zich vinnig los.
"Waar bemoei je je mee!", schreeuwde ze en ze gaf Betty een klap in het gezicht. Betty keek beduusd en haalde haar hand over haar gezicht, alsof ze wilde voelen of de klap wel echt was. Daarna legde ze haar met één professionele judobeweging op de grond. Alexandra slaakte een gil. Henriëtte zwaaide met haar armen en raakte Betty licht. Die stortte zich met haar volle gewicht op haar en probeerde haar polsen naast haar hoofd te leggen. Henriëtte wist zich echter los te worstelen en stond op. Ze gaf Betty een keiharde stomp in het gezicht. Betty wilde terugslaan. "Néé!", riep Anne. De zwaaiende vuist van Betty bleef in de lucht hangen. Beiden keken ze naar Anne, die naar de deur liep en zei: "Idioot, zoals jij je aanstelt, Henriëtte". Zonder een antwoord af te wachten, verdween ze naar de logeerkamer.